به روز شده در: ۰۵ آبان ۱۳۹۹ - ۱۹:۵۱
کد خبر: ۲۹۸۴۱
تاریخ انتشار: ۲۲:۳۶ - ۲۷ مرداد ۱۳۹۹ - 2020 August 17

[شهروند] «به ‌نام سعادت ملت ایران و به ‌منظور کمک به تأمین صلح جهانی، امضاکنندگان ذیل پیشنهاد می‌‌کنیم که صنعت نفت ایران در تمام مناطق کشور بدون استثنا ملی اعلام شود؛ یعنی تمام عملیات اکتشاف، استخراج و بهره‌برداری در دست دولت قرار گیرد.» هنوز 8 روز بیشتر از اعدام انقلابی حاجعلی رزم‌آرا نگذشته بود که در بیست‌وچهارم اسفندماه 1329 خورشیدی، نمایندگان مجلس شورای ملی قانون ملی‌شدن صنعت نفت را که قبلا توسط کمیسیون نفت به مجلس ارایه شده بود، تصویب کردند. دیگر رزم‌آرایی هم در این دنیا نبود که با تحقیر عرق ملی و گفتن جملاتی چون «ما لیاقت لولهنگ‌سازی هم نداریم» سد راه آرمان استقلال‌خواهی ایرانیان شود. لاجرم  5روز بعد یعنی در بیست‌ونهم اسفند 1329 خورشیدی مجلس سنا نیز چاره‌ای نیافت جز اینکه مُهر تأیید بر قانون فوق زده و به این ترتیب صنعت نفت کشور را ملی اعلام کند. این میان رأی اعتماد مجلس به دولت ملی دکترمحمد مصدق، مقدمات خلع ید کامل بریتانیا از صنعت نفت ایران را فراهم آورد، اما شاید بدبین‌ترین افراد نیز تصور نمی‌کردند نتیجه همه این تلاش‌ها کمتر از سه‌سال بعد قرار است به کودتا و برقراری دیکتاتوری مطلق پهلوی دوم درکشور منجر شود. مصدق در میانه این راه پرخطر، یک‌بار در سی‌ام تیر 1331 خورشیدی، با خروش مردمی که مخالف استعفای او و بازگشت احمد قوام به ساختمان نخست‌وزیری بودند، رفراندوم میزان محبوبیت را از شاه برده بود، اما دستگاه‌های جاسوسی بیگانه و عوامل فتنه‌‌گر داخلی لحظه‌ای ناامید نشده و درجهت اختلاف‌افکنی بین قطب‌های اصلی نهضت، یعنی دو طیف ملی‌گرا و مذهبی همه توان خود را به کار بستند. ‌‌ممانعت از فروش نفت ایران در بازارهای جهانی، پرداخت‌نشدن حق‌السهم باقی‌مانده ایران از فروش نفت، توقیف کشتی‌های شرکت ملی نفت و محاصره دریایی ایران برای جلوگیری از ورود نفتکش‌های دیگر کشورها به پایانه‌های نفتی ایران فشارهایی بود که دولت مصدق در عرصه بین‌المللی تحمل می‌کرد و این میان کارشکنی‌های دربار که ریشه درخشم شخص اول مملکت از افزایش قدرت و محبوبیت نخست‌وزیر مردمی داشت، زمینه را برای سرنگونی دولت با ابزارهای غیرقانونی بیش از پیش فراهم آورد. بیست‌وپنجم مرداد 1332 با دستگیری نعمت‌الله نصیری که حکم خلع دکتر مصدق از مقام نخست‌وزیری را در جیب داشت، نخستین تلاش جدی برای ساقط‌کردن دولت با شکست مواجه شد تا جایی که شاه و ملکه برای فاصله‌گرفتن از عواقب این خبط سیاسی، سراسیمه و سوار بر هواپیما راهی عراق شدند. اما سه‌روز بعد یعنی در نخستین ساعات بیست‌وهشتمین روز از ماه مرداد، درحالی ‌که گمان می‌رفت نقشه کودتا کاملا خنثی شده، توطئه‌چینان با صرف دلارهای سازمان سیا و آوردن همه عده و عُده خود به خیابان‌ها «عملیات آژاکس» را که اسم رمز سرنگونی دولت ملی دکترمحمد مصدق بود، کلید زدند. امروز درست 67‌سال از کودتای بیست‌وهشتم مرداد 1332 و ساقط‌شدن دولت ملی دکترمحمد مصدق می‌گذرد.

ارسال نظر
نام:
ایمیل:
* نظر: